خدمات دریایی و بندری

خدمات دریایی و بندری

نقش چابهار در استقرار صلح و همکاری های منطقه ای (با تاکید بر کشورهای هند و چین)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سعید غلامی 1
رویا کوهزاد نوذری 2
1 کارشناسی ارشد مطالعات خاورمیانه و شمال آفریقا، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل ، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
موقعیت‌های ژئوپلیتیکی هنگامی بین کنشگران سیاسی مطلوبیت پیدا می‌کنند، که از نظر ارزش‌های سیاسی، اقتصادی، ژئواستراتژیک و ژئوپلیتیکی؛ ایجادکننده قدرت باشند؛ به عبارتی به علت وزن جغرافیایی که دارند؛ می‌توانند تأمین‌کننده نیازهای اساسی آن کنشگر سیاسی (کشور و یا دولت) باشند. منطقه چابهار به علت وزن ژئوپلیتیکی بالا از منظر تأثیرگذاری، چنین موقعیتی را داراست. منطقه چابهار به علل ژئوپلیتیکی، سیاسی، اقتصادی دارای ماهیتی استراتژیک برای تحرک و توسعه نیمه شرقی ایران و در نتیجه تمامی کشور و نیز کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای همگرایی جهانی؛ بسیار مناسب است. کشور ما از جمله کشورهایی در دنیاست که به جهت قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی بسیار مطلوب از مزیت‌های ترانزیتی خوبی برخوردار است. همچنین با توجه به بسط مرزهای آبی در شمال و جنوب، و نیز موقعیت استراتژیک کشور در کریدورهای شمال-جنوب، بندرهای کشور نقشی مهم در تجارت و همگرایی ایفا می-کنند. در این راستا، بندر چابهار در مسیر راه گذر ارتباطی شرق- غرب و شمال- جنوب، دارای موقعیت ویژه-ای در بین بنادر کشور است که در پی آن، مورد توجه روزافزون کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای گوناگون قرار گرفته است. اکنون سوال اصلی پژوهش این است که، بندر چابهار در ترویج صلح و همکاری منطقه‌ای، از چه نقشی برخوردار است؟ کوتاه آن که، چابهار به لحاظ نزدیکی به دریای عمان، بندر گوادر پاکستان و واقع شدن در مسیر کلان پروژه راه-کمربند و همچنین جاده کتان از ظرفیت‌های قابل توجه استراتژیک، ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک برخوردار می‌باشد که مورد توجه بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار گرفته است و....
کلیدواژه‌ها
چابهار
چین
هند
صلح و همکاری

عنوان مقاله English

The role of Chabahar in the establishment of regional peace and cooperation (with emphasis on India and China)

نویسندگان English

saeed Gholami 1
roya Koohzad Nowzari 2
1 MA in Middle East and North African Studies, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Master of International Relations, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده English

create power in terms of political, economic, geostrategic and geopolitical values. Geopolitical positions, due to their geographical weight; can provide the basic needs of that political actor (country or state). Chabahar has such a position due to its high geopolitical weight in terms of influence. Due to geopolitical, political, and economic reasons, Chabahar region has a strategic nature for the mobility and development of the eastern half of Iran, and as a result, the entire country, and it is also very suitable for regional and extra-regional countries in terms of global integration. Iran is one of the countries in the world that has good transit advantages due to being in a very favorable geographical location. Considering the water borders in the north and south of the country, as well as its strategic position in the North-South Corridor, Iran's ports play an important role in trade and integration. In this regard, Chabahar Port has a special position among the country's ports in the East-West and North-South communication corridors; an attribute attracted the attention of several regional and extra-regional countries. The main question of the current research is: "What role does Chabahar Port play in promoting regional peace and cooperation?" It should be noted that the method of collecting information is a library one and it was done using primary and secondary sources; including documents, books, articles, and reliable internet websites. The short answer to the above-mentioned question is that Chabahar has significant strategic, geopolitical and geoeconomic capacities due to its proximity to the Oman Sea and Gwadar Port of Pakistan and also because of being located in the main route of the Belt and Road Initiative as well as the Cotton Road. Because of these attributes, regional and trans-regional actors have paid a great deal of attention to to Chabahar, and hence it can play a constructive and key role in promoting regional peace and cooperation.
 

کلیدواژه‌ها English

Chabahar
China
India
peace and cooperation

  1.  

    1. احمدی­پور، زهرا و مصطفی قادری حاجت (1389) تبیین ژئوپلیتیکی شکل­گیری سازمان منطقه­ای آسیای مرکزی خزر با محوریت ایران، مجموعه مقالات دومین همایش بازنگری روابط ایران و کشورهای آسیای مرکزی 4 و 5 آبان، دانشگاه فردوسی مشهد، صص 93-53.
    2. اسلامی، روح­الله و ناصر یوسف زهی (1397) استراتژی­های کارآمدسازی اقتصاد سیاسی منطقه­ای افغانستان و ایران بر مبنای تحلیل سیستمی نقش بندر چابهار، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی، دوره 8، شماره 28، صص 124-95.
    3. اطاعت، جواد و ابراهیم احمدی (1394) تحلیل ژئوپلیتیکی روابط پاکستان و همسایگان: تنش­ها و تهدیدها، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین­المللی، دوره 7، شماره 24.
    4. اعظمی، هادی، محسن سلطانی و منوره محمودی (1395) بررسی هدف‌ها کشورهای منطقه­ای و فرامنطقه­ای در چابهار از منظر سیاسی-اقتصادی، نهمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران و اولین همایش انجمن جغرافیا و برنامه­ریزی مناطق مرزی ایران «توسعه ناحیه ژئوپلیتیک جنوب شرق ایران» دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان- آبان 1395.
    5. باقری­زاده، محمدطاهر (1387) مدیرعامل وقت منطقه آزاد چابهار، نشست با رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس.
    6. بیلیس، جان و دیگران (1374) استراتژی معاصر؛ نظریات و خط­مشی­ها، مترجم: هوشمند میرفخرایی، چاپ سوم، دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی، تهران.
    7. پورپویان، رضا و همکاران (1389) ظرفیت­های مکانی توسعة منطقه آزاد چابهار (فرصت­ها، تنگناها و راهکارها، مجله سیاسی-اقتصادی، شماره 274-273.
    8. جانسیز، احمد، محمد تقی­زاده انصاری و سجاد بهرامی مقدم (1397) تحول سیاست خارجی هند (در عمل­گرایی اقتصادی دولت­های عضو شورای همکاری خلیج­فارس)، فصلنامه مطالعات شبه‌قاره دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال هفتم، شماره بیست و هشتم، صص 50-25.
    9. حافظ­نیا، محمدرضا (1384) تحلیل ظرفیت­های ژئوپلتیکی سواحل جنوب شرق ایران در راستای منافع ملی، مجله جغرافیا و توسعه، پاییز و زمستان 1384.
    10. حافظ­نیا، محمدرضا (1401) اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک مشهد: انتشارات پاپلی.
    11. زرقانی، سید هادی و ابراهیم احمدی (1395) تحلیل نقش و جایگاه بندر چابهار در وابستگی­های ژئوپلیتیکی هند، نهمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران و اولین همایش انجمن جغرافیا و برنامه­ریزی مناطق مرزی ایران «توسعه ناحیه ژئوپلیتیک جنوب شرق ایران»، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان.
    12. صبوری، ضیاءالدین (1398) کارکردها و چالش­های منطقه آزاد چابهار در ایجاد همگرایی منطقه‌ای و توصیه­هایی برای پوشش رسانه­ای، پژوهشنامه رسانه بین­الملل، سال چهارم، شماره چهارم.
    13. عزتی، عزت‌الله و شمس­الدین شکری (1391) بررسی جایگاه چابهار در ترانزیت شمال- جنوب و نقش آن در توسعة شهرهای هم‌جوار، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال نهم، شماره 36.
    14. فرزین­نیا، زیبا (1395) پویایی پیچیده روابط پاکستان با چین، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیستم، شماره 2 و 3، تابستان و پاییز.
    15. کاویانی­راد، مراد و حسین سعادتی جعفرآبادی (1396) قلمروگستری جنوب خاوری ایران در مناسبات پساتحریم با تأکید بر بندر چابهار، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین­المللی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، شماره سی و سوم.
    16. کهزاره، یاسر (1400) چشم­انداز سیاسی اقتصادی بندر چابهار- در راهبردهای آینده­نگرانۀ سیاست­گذاری خارجی- امنیتی، فصلنامه علمی مطالعات روابط بین­الملل، سال چهاردهم، شماره 53.
    17. محمدی، حمیدرضا و ابراهیم احمدی (1397) موازنه­گرایی در سیاست­های ژئوپلیتیکی هند (با تأکید بر نقش و جایگاه بندر چابهار ایران) پژوهش­های دانش زمین، سال نهم، شماره 33، صص 65-46
    18. مؤمنی، محمدرضا و مرضیه چهارمحال اصفهانی (1398) نقش چابهار در همگرایی منطقه­ای: مطالعه موردی جاده کتان، فصلنامه پژوهش­های، روابط بین­الملل، دوره نهم، شماره پیاپی سی و پنجم.
    19. نصیری، حسین (1387) بررسی موقعیت ایران و کشورهای ررقیب در مبادلات جهانی-منطقه­ای (با تأکید بر توسعه محور شرق) فصلنامه سیاست، دوره سی و هشتم، شماره 3.
    20. هاگت، پیتر (1375) جغرافیای ترکیبی نو، مترجم: شاپور گودرزی نژاد، تهران: سمت.
    21. ویسی، هادی (1400) بررسی رقابت­های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک چین و هند در اورآسیا: کریدورهای ارتباطی و ژئوپلیتیک بنادر چابهار و گوادر، پژوهش­های جغرافیای انسانی، دورۀ 53، شمارۀ 1، ص 226-213.
    22. یزدانی، عنایت­الله و پریسا شاه‌محمدی (1393) بررسی وجوه مثبت و لزوم پویایی ایران در ابتکار کمربند اقتصادی از منظر مکتب کپنهاگ، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، دوره 22، شماره 88.
    23. یعقوبی، سامره، عزت‌الله عزتی و ابراهیم رومینا (1398) تبیین الگوی همگرایی منطقه­ای؛ مورد: جنوب غرب آسیا، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، علمی- پژوهشی، سال شانزدهم، شماره 63، پاییز.
    24. شبکه خبری زمان (31/02/1396) اهمیت ژئواستراتژیک ایران در جاده ابریشم جدید چین، موسسه واشنگتن برای سیاست­های خاور نزدیک، تاریخ مشاهده: 16/9/1402، قابل دسترس در سایت زمان، قابل دسترس به آدرس اینترنتی:

    https://www.farsnews.ir/news/13960224000958/

    1. صدر، سیدعطاالله (1391) ماهنامه بندر و دریا، تاریخ مشاهده: 14/4/1400، سال بیست و هفتم، پیاپی 19، مصاحبه.
    2. ماهنامه چابهار (1388) شماره هشتم، خرداد.
    3. نصر، ولی (2019) اجبار هند به خروج از ایران، قدرت چین را در منطقه بیشتر می­کند، مجله آتلانتیک آمریکا، مترجم: مهتاب نورمحمدی، قابل دسترسی به آدرس اینترنتی:

    References

    1. Amirthan, Shawn (2017) What are India, Iran, and Afghanistan’s Benefits from the Chabahar Port Agreement? Strategic Analysis, 41:1, 87-93,
    2. Ashwarya, S. (2017) India-Iran relations: Progress, problems, and prospects. New York, NY: Routledge.
    3. Baidya, S. (2017). India’s Policy towards Iran: Reflection of Intentions, Ambiguities and Complexities. International Studies, 54(1–4), 144–161
    4. (2018, June 2015). Statistical Review of World Energy, Available from: www.bp.com/en/.../energy.../statistical-review-of-world-energy.html (pdf).
    5. Daniels, Rorry (2013) Strategic Competition in South Asia: Gwadar, Chabahar, and the Risks of Infrastructure Development, American Foreign Policy Interests, 35, No.2, pp:93-100
    6. Dorsey, J.M. (2019) Pakistan: The Belt and Road’s Soft Underbelly. In: China and the Middle East. Global Political Transitions. Palgrave Macmillan, Cham
    7. Fedorenko, Vladimir. (2013). “The New Silk Road Initiatives in Central Asia”. RETHINK PAPER 10, Institute Washington DC, Available at: www.rethinkinstitute.org/wp-content.
    8. Habova, Antonina. (2015). “Silk Road economic belt: pivot to Eurasia or China’s way of foreign policy”. China’s Marshall Plan, Vol, VIII (1).
    9. Kaushik, P. (2019). CPEC, Afghanistan and India’s Concerns. India Quarterly, 75(2), 253–261.
    10. Kumar, Satish (2016) India’s National Security: Annual Review 2016-17, Delhi: Routledge
    11. Lanchovichina, E., Devarajan, S., Lakatos, C. (2016) Lifting Economic Sanctions on Iran: Global Effects and Strategic Responses, Policy Research Working Paper 7549, World Bank Group, Access date 4/12/2020 at: http://documents.worldbank.org/curated/en/298681467999709496/pdf/WPS7549.pdf
    12. Mitra, R., (2019) India’s Persian desire – analyzing India’s maritime trade strategy vis-à-vis the Port of Chabahar, Maritime Affairs, VOl.15, No.1, pp:41-50
    13. Pethiyagoda, Kadira. (2018). "India’s pursuit of strategic and economic interests in Iran". Brookings Doha Center Analysis Paper.
    14. Priego, Alberto. (2018), Pakistan Between Central and South Asia RSC, Central Asia and the Caucasus. No. 6(54), Pp 5573.
    15. Roy, M. S. (2012). Iran: India’s gateway to Central Asia. Strategic Analysis, 36, 957–997.
    16. Sing Roy, Mena (2015), "International North-South Transport Corridor: Re-energizing India’s -Gateway to Eurasia", Institute for defense studies and analyze (August 18, 2015).
    17. Singh Mehta, Vikram. (2019). Annual Report Brookings India 2018-
    18. Singh, Subhash. (2017). "India’s Chabahar Policy: Implication for China- Pakistan Cooperation. "International Journal of Applied Social Science, vol. 4(5&6), pp172-182.
    19. http://asrdiplomacy.ir/51557
خدمات دریایی و بندری
دوره 1، شماره 2
زمستان 1402
صفحه 178-133

  • تاریخ دریافت 20 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 04 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 04 آبان 1403