خدمات دریایی و بندری

خدمات دریایی و بندری

بررسی انواع دیدگاه‌ها درخصوص ماهیت و نحوه رشد خوشه‌های دریایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
احمد کاظمی گرجی
دکتری مدیریت بازاریابی، دانشکده مدیریت دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
خوشه‌های دریایی به‌عنوان شبکه‌ای از شرکت‌ها، واحدهای تحقیق، توسعه و نوآوری و سازمان‌های آموزشی هستند که باهدف نوآوری فناوری و افزایش عملکرد صنعت دریایی همکاری می‌کنند. اگرچه بسیاری از مطالعات مفهوم خوشه‌های دریایی را موردبحث قرار داده‌اند؛ تعریف آن‌ها هنوز در حال تغییر است و یک تعریف واحد از آن‌ها ارائه نشده است. از همین روی در پژوهش حاضر انواع دیدگاه‌ها در خصوص خوشه‌های دریایی موردبررسی قرار گرفتند. لازم به ذکر است که در پژوهش حاضر از روش کتابخانه‌ای و ابزار گردآوری اطلاعات فیش‌برداری به‌منظور جمع‌آوری داده‌های پژوهش استفاده‌شده است.  به‌طورکلی 3 دیدگاه در خصوص انواع خوشه‌های دریایی مطرح شدند که عبارت‌اند از: خوشه‌های دریایی به‌عنوان یک مجتمع صنعتی، خوشه‌های دریایی به‌عنوان انبوهی از صنایع به‌هم‌پیوسته و خوشه دریایی به‌عنوان یک شبکه جامعه‌محور. از طرف دیگر انواع خوشه‌هایی دریایی ازلحاظ بخش‌ها و صنایع تشکیل‌دهنده نیز با یکدیگر متفاوت هستند. درواقع هرکدام از آن‌ها به‌طورجدی دو یا چند دسته از صنایع نظیر منابع بیولوژیکی دریایی، فعالیت حمل‌ونقل دریایی فیزیکی، خدمات دریایی، فناوری‌های دریایی و ... در خود جای داده‌اند. درنهایت عوامل مربوط به توسعه خوشه‌های دریایی نیز در سه دسته عوامل ذاتی، بیرونی و ترکیبی از آن‌ها دسته‌بندی شد. عوامل ذاتی بیشتر به مشخصات بندر، تاریخ و فرهنگ موجود در آن منطقه بازمی‌گردد. از سوی دیگر عوامل بیرونی به عواملی نظیر سیاست‌ها و حمایت‌های دولت، شرایط اقتصادی موجود در منطقه و میزان پویایی آن اشاره دارد. درنهایت نیز عنوان شد که مدل الماس خوشه‌ای پورتر به‌عنوان یک مدل جامع، انواع این عوامل بیرونی و ذاتی تاثیرگذار را در کنار یکدیگر قرار داده است.
کلیدواژه‌ها
خوشه‌های دریایی
حمل‌ونقل دریایی
خدمات دریایی
مدل الماس پورتر

عنوان مقاله English

Examining Various Viewpoints Regarding the Nature and Growth of Marine Clusters

نویسنده English

Ahmad Kazemi
PhD in Marketing Management, Faculty of Management, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

Maritime clusters are a network of companies, research, development and innovation units and educational organizations that collaborate with the aim of technological innovation and increasing the performance of the maritime industry. Although many studies have discussed the concept of marine clusters, their definition is still changing and a single definition of them has not been provided. For this reason, in the present research, all kinds of views about marine clusters were investigated. It should be noted that in the current research, the library method and the tool of data collection of data collection were used in order to collect research data. 3 views were raised about the types of maritime clusters, which are: maritime clusters as an industrial complex, maritime clusters as a multitude of interconnected industries, and maritime clusters as a community-oriented network. On the other hand, the types of marine clusters are also different from each other in terms of constituent sectors and industries. In fact, each of them seriously includes two or more categories of industries such as marine biological resources, physical marine transportation activities, marine services, marine technologies, etc. Finally, regarding the development of marine clusters, it was categorized into three categories: intrinsic, extrinsic and a combination of them. Intrinsic factors are more related to the characteristics of the port, history and culture in that area. On the other hand, external factors refer to factors such as government policies and support, economic conditions in the region and its dynamic level. Finally, it was mentioned that Porter's cluster diamond model as a comprehensive model has put these types of external and intrinsic influencing factors together.
 

کلیدواژه‌ها English

Maritime Clusters
Maritime Transport
Maritime Services
Porter's Diamond Model
  1. آبایی، حمیدرضا، غربالی مقدم، یونس و گل و بستان فرد، نیلوفر. (1388). «خوشه دریایی» راهبردی مؤثر جهت مشارکت و تعامل ارگان‌های دریایی، مطالعه موردی: چابهار. همایش هماهنگی ارگان‌های دریایی کشور.

References

  1. Benito, G. R., Berger, E., De la Forest, M., & Shum, J. (2003). A cluster analysis of the maritime sector in Norway. International Journal of Transport Management, 1(4), 203-215.‏
  2. Brett, V., & Roe, M. (2010). The potential for the clustering of the maritime transport sector in the Greater Dublin Region. Maritime Policy & Management, 37(1), 1-16.‏
  3. Chang, Y.-C. 2011. “Maritime Clusters: What Can Be Learnt from the South West of England.” Ocean & Coastal Management 54 (6): 488–494.
  4. da Silva Monteiro, J. P. V., Neto, P. A., & Noronha, M. T. (2014). Understanding the ways and the dynamics of collaborative innovation processes: The case of the maritime cluster of the Algarve region (Portugal). Urban, Planning and Transport Research, 2(1), 247-264.‏
  5. Djoumessi, A., Chen, S. L., & Cahoon, S. (2019). Factors influencing innovation in maritime clusters: An empirical study from Australia. Marine Policy, 108, 103558.‏
  6. Doloreux, D. 2017. “What Is a Maritime Cluster?” Marine Policy 83: 215–220.
  7. Doloreux, D., & Shearmur, R. (2009). Maritime clusters in diverse regional contexts: The case of Canada. Marine Policy, 33(3), 520-527.‏
  8. Doloreux, D., Shearmur, R., & Figueiredo, D. (2016). Québec’coastal maritime cluster: Its impact on regional economic development, 2001–2011. Marine Policy, 71, 201-209.‏
  9. Doloreux, D., Shearmur, R., & Figueiredo, D. (2016). Québec’coastal maritime cluster: Its impact on regional economic development, 2001–2011. Marine Policy, 71, 201-209.‏
  10. Fisher Associates, 2004. The Future of London’s Maritime Services Cluster: A Call for Action. Retrieved from: http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10. 1.195.5132&rep=rep1&type=pdf (last access: 2019.03.22).
  11. Gailitis, R., and M. Jansen. 2011. “Development of the Latvian Maritime Policy; A Maritime Cluster Approach.”Transport Systems and Processes: Marine Navigation and Safety of Sea Transportation
  12. Ghiara, H., and M. Caminati. 2017. “Maritime and Logistics Advanced Producer Services within the Mediterranean:The Liner Shipping Companies’ Positioning Strategies in New Market Areas.” Transportation Research Procedia 25: 165–186.
  13. Haezendonck, E., Pison, G., Rousseeuw, P., Struyf, A., & Verbeke, A. (2000). The competitive advantage of seaports. International journal of maritime economics, 2, 69-82.‏
  14. Holte, E., & Moen, Ø. (2020). Successful maritime clusters: Key drivers and criteria. IGLO-MP 2020 Working Paper 01–2010.‏
  15. Jacobs, W., Koster, H., & Hall, P. (2011). The location and global network structure of maritime advanced producer services. Urban Studies, 48(13), 2749-2769.‏
  16. Jakobsen, E.W., Mellbye, C.S., Osman, M.S., Dyrstad, E.H., 2017. The leading maritime capitals of the world 2017. Retrieved from https://www.menon.no/wpcontent/ uploads/2017-28-LMC-report.pdf (last access: 2019.03.22).
  17. Jalali, S., & Wohlin, C. (2012, September). Systematic literature studies: database searches vs. backward snowballing. In Proceedings of the ACM-IEEE international symposium on Empirical software engineering and measurement(pp. 29-38).‏
  18. Karlsen, A. (2005). The dynamics of regional specialization and cluster formation: dividing trajectories of maritime industries in two Norwegian regions. Entrepreneurship & Regional Development, 17(5), 313-338.‏
  19. Kwak, S. J., Yoo, S. H., & Chang, J. I. (2005). The role of the maritime industry in the Korean national economy: an input–output analysis. Marine Policy, 29(4), 371-383.‏
  20. Laaksonen, E., & Mäkinen, H. (2013). The competitiveness of the maritime clusters in the Baltic Sea region: key challenges from the Finnish perspective. Journal of East-West Business, 19(1-2), 91-104.‏
  21. Laaksonen, E., & Mäkinen, H. (2013). The competitiveness of the maritime clusters in the Baltic Sea region: key challenges from the Finnish perspective. Journal of East-West Business, 19(1-2), 91-104.‏
  22. Langen, P. D. (2002). Clustering and performance: the case of maritime clustering in The Maritime Policy & Management, 29(3), 209-221.‏
  23. Lee, C. B., Wan, J., Shi, W., & Li, K. (2014). A cross-country study of competitiveness of the shipping industry. Transport Policy, 35, 366-376.‏
  24. Li, M., & Luo, M. (2021). Review of existing studies on maritime clusters. Maritime Policy & Management, 48(6), 795-810.‏
  25. Makkonen, T., Inkinen, T., & Saarni, J. (2013). Innovation types in the Finnish maritime cluster. WMU Journal of Maritime Affairs, 12, 1-15.‏
  26. Makkonen, T., Inkinen, T., & Saarni, J. (2013). Innovation types in the Finnish maritime cluster. WMU Journal of Maritime Affairs, 12, 1-15.‏
  27. Menzel, M. P., & Fornahl, D. (2010). Cluster life cycles—dimensions and rationales of cluster evolution. Industrial and corporate change, 19(1), 205-238.‏
  28. Monteiro, P., De Noronha, T., & Neto, P. (2013). A differentiation framework for maritime clusters: Comparisons across Europe. Sustainability, 5(9), 4076-4105.‏
  29. Morrissey, K., & Cummins, V. (2016). Measuring relatedness in a multisectoral cluster: an input–output approach. European Planning Studies, 24(4), 629-644.‏
  30. Ortega, C., Nogueira, C., & Pinto, H. (2013). Sea and littoral localities’ economy: Exploring potentialities for a maritime cluster-An integrated analysis of Huelva, Spain and Algarve, Portugal. Journal of Maritime Research, 10(2), 35-42.‏
  31. Othman, M. R., Bruce, G. J., & Hamid, S. A. (2011). The strength of Malaysian maritime cluster: The development of maritime policy. Ocean & Coastal Management, 54(8), 557-568.‏
  32. Pagano, A., Wang, G., Sánchez, O., Ungo, R., & Tapiero, E. (2016). The impact of the Panama Canal expansion on Panama’s maritime cluster. Maritime Policy & Management, 43(2), 164-178.‏
  33. Pinto, H., & Cruz, A. R. (2012). Structuring a knowledge-based maritime cluster: Contributions of network analysis in a tourism region. Revista de Estudios Regionales, (95), 101-118.‏
  34. Pinto, H., Cruz, A. R., & Combe, C. (2015). Cooperation and the emergence of maritime clusters in the Atlantic: Analysis and implications of innovation and human capital for blue growth. Marine Policy, 57, 167-177.‏
  35. Pinto, H., Uyarra, E., Bleda, M., Nogueira, C., & Almeida, H. (2018). Economic crisis, turbulence and the resilience of innovation: Insights from the Atlantic maritime cluster. Resilience and Regional Dynamics: An International Approach to a New Research Agenda, 61-80.‏
  36. Porter Michael, E. (1990). The competitive advantage of nations. Harvard Business Review, 68(2), 73-93.‏
  37. Porter, M. E. (2000). Location, competition, and economic development: Local clusters in a global economy. Economic development quarterly, 14(1), 15-34.‏
  38. Salvador, R. (2014). Maritime clusters evolution. The (not so) strange case of the Portuguese maritime cluster. Journal of Maritime Research, 11(1), 53-59.‏
  39. Salvador, R., Simões, A., & Soares, C. G. (2016). The economic features, internal structure and strategy of the emerging Portuguese maritime cluster. Ocean & coastal management, 129, 25-35.‏
  40. Shi, X., Jiang, H., Li, H., & Xu, D. (2020). Maritime cluster research: Evolutionary classification and future development. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 133, 237-254.‏
  41. Stavroulakis, P. J., & Papadimitriou, S. (2017). Situation analysis forecasting: the case of European maritime clusters. Maritime Policy & Management, 44(6), 779-789.‏
  42. Stavroulakis, P. J., Papadimitriou, S., & Tsirikou, F. (2021). Perceptions of competitiveness for maritime clusters. Ocean & Coastal Management, 205, 105546.‏
  43. Surís-Regueiro, J. C., Garza-Gil, M. D., & Varela-Lafuente, M. M. (2013). Marine economy: A proposal for its definition in the European Union. Marine Policy, 42, 111-124.‏

Zhang, W., & Lam, J. S. L. (2017). An empirical analysis of maritime cluster evolution from the port development perspective–Cases of London and Hong Kong. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 105, 219-232.

خدمات دریایی و بندری
دوره 1، شماره 2
زمستان 1402
صفحه 249-217

  • تاریخ دریافت 25 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 20 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1402