خدمات دریایی و بندری

خدمات دریایی و بندری

راهبردهای تقویت دیپلماسی اقتصادی ترانزیت محور در سواحل مکران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی و راهبردی دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
منطقه مکران به سبب موقعیت راهبردی در جنوب غرب آسیا، اتصال به آب‌های آزاد و دسترسی به منابع نفت و انرژی حائز اهمیت است که می‌تواند در عرصه معادلات سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای و بین‌المللی مؤثر واقع شود. یکی از ابزارهای رشد و توسعه مکران، دیپلماسی اقتصادی است. توجه به توسعه مکران و ارائه راهکارهای عملیاتی ذیل دیپلماسی اقتصادی به تصمیم‌گیران کمک می‌کند تا درک فراگیرتری از ظرفیت‌های ترانزیتی منطقه مکران داشته باشند و بتوانند موانع توسعه این مناطق را برطرف سازند. ازاین‌رو، پرسش اصلی در نوشتار حاضر آن است که دیپلماسی اقتصادی ترانزیت محور چه راهبردهایی را باید در توسعه سواحل مکران اتخاذ ‌کند؟ روش تحقیق مقاله، تحلیل مضمون مبتنی بر مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان است و بر اساس آن، 5 راهبرد «توسعه زیرساخت‌های بندری و جاده‌ای»، «تقویت همکاری‌های بین‌المللی با اولویت قدرت‌های نوظهور»، «جذب سرمایه‌گذاری خارجی»، «فرهنگ‌سازی و ترغیب بخش خصوصی» و «تأمین امنیت منطقه و تحلیل رقبا» به عنوان بایسته ترانزیتی در دیپلماسی اقتصادی حوزه سواحل مکران به دست آمد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Strategies to strengthen transit-oriented economic diplomacy in Makran coasts

نویسندگان English

Mohammad Hassan KHANI 1
rostam zyaei 2
Amirhossein Arabpour 3
1 Associate Professor, Department of Islamic Studies and Political Sciences, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
2 Master's student of Islamic Studies and Political Sciences of Imam Sadiq University, Tehran, Iran
3 PhD student in Business and strategic management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

Makran region is important due to its strategic location in Southwest Asia, connection to open waters and access to oil and energy resources, which can be effective in the field of regional and international political and economic equations. One of the tools of Makran's growth and development is economic diplomacy. Paying attention to the development of Makran and providing operational solutions under economic diplomacy will help decision makers to have a more comprehensive understanding of the transit capacities of the Makran region and to be able to remove the obstacles to the development of these areas. Therefore, the main question in the present article is what strategies transit-oriented economic diplomacy should adopt in the development of Makran beaches? The research method of the article is thematic analysis based on semi-structured interviews with experts, and based on it, 5 strategies "Development of port and road infrastructure", "Strengthening international cooperation with the priority of emerging powers", "Attracting foreign investment", "Culturization and persuasion" "Private Sector" and "Ensuring the security of the region and analysis of competitors" were obtained as transit points in the economic diplomacy of the Makran coastal area.

کلیدواژه‌ها English

Economic diplomacy
development
Makran coasts
transit
corridor
  1. احمدی، سیروس و کاوندی کاتب، ابوالفضل. (۱۳۹۵). اقیانوس هند و ضرورت‌های ارتقای سواحل مکران. فراوری پتانسیل‌های ژئوپلیتیکی فراوری پتانسیل‌های ژئوپلیتیکی توسعه در کرانه‌های اقیانوسی جنوب شرق کشور. https://sid.ir/paper/845767/fa
  2. اسمیت، استیو، هدفیلد، امیلیا و دان، تیم. (۱۳۹۱). سیاست خارجی: نظریه‌ها، بازیگران و موارد مطالعاتی (۱). (ترجمه: امیرمحمد حاجی یوسفی، محسن محمودی و ایوب کریمی). تهران: سمت.
  3. امین بیدختی، علی‌اکبر. (۱۳۸۶). صنعت گردشگری در ایران: توانمندی‌ها، موانع و راهکارها. همایش ملی توانمندی‌ها، موانع و راهکارهای توسعه گردشگری استان سمنان. https://sid.ir/paper/809428/fa
  4. آل‌احمد، مهرداد و مظفری، زانا. (۱۳۹۹). الگوی توسعه اقتصادی سواحل مکران با درنظرگرفتن ملاحظات اجتماعی و امنیتی. فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، ۵ (۱۶)، ۸۱-۱۱۳.
  5. جهانگیری، سعید و ساعی، احمد. (۱۳۹۸). واکاوی رویکرد دستیابی چین به جایگاه قدرت اقتصاد جهانی. فصلنامه سیاست خارجی، ۳۳ (۱)، ۴۵-۸۲.
  6. حافظ‌نیا، محمدرضا، علم‌دار، اسماعیل و رضایی سکه روانی، داود. (۱۳۹۹). نقش توسعه سواحل مکران و راهبرد دریاگرایی ایران بر توسعه محور شرق کشور. آمایش سیاسی فضا، ۲ (۲)، ۸۱-۹۴.
  7. دامن‌پاک جامی، مرتضی. (۱۳۹۷). دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران: روندها و تحولات، فرصت‌ها و چالش‌های پس از توافق هسته‌ای. تهران: وزارت امور خارجه.
  8. دانش‌نیا، فرهاد. (۱۳۹۲). دیپلماسی اقتصادی و سیاست خارجی توسعه‌گرا؛ ابزارهای موفقیت راهبرد توسعه‌ای جمهوری اسلامی ایران در اقتصاد جهانی. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، ۳ (۹)، ۶۷-۸۶.
  9. دریاباری، سید جمال‌الدین، هارون بحری، سیاووش، خانجانزاده کاک رودی، شقایق، حاجی محمد لو، محمد و پزشکی، مهدی. (۱۳۹۷). آمایش سرزمینی و توسعه سواحل مکران با تأکید بر مکان‌یابی و احداث شبکه‌های حمل‌ونقل در راستای ارتقای موقعیت ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، ۱۰۲ ۱۵۱-۱۷۴.
  10. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۳۹۵). اصول و مبانی روابط بین‌الملل (جلد ۲). تهران: سمت.
  11. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، توکلی، رضا و عرب‌پور، امیرحسین. (۱۴۰۰). دیپلماسی اقتصادی: روندها و چشم‌انداز منطقه‌ای و جهانی. تهران: دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.
  12. رحمتی، مراحم. (۱۳۹۴). بررسی مزیت‌های منطقه‌ای سواحل مکران با رویکرد اقتصاد مقاومتی. گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات زیربنایی. تاریخ انتشار: ۲۱/۰۴/۱۳۹۴.
  13. سید امامی، کاووس. (۱۳۹۴). روش‌های مصاحبه برای پژوهش‌های سیاسی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  14. الطافی، مصطفی، اسکندری ثانی، محمد، متولی، صدرالدین و جانباز قبادی، غلامرضا. (۱۴۰۲). شناسایی، تحلیل، رتبه‌بندی معیارهای تأثیرگذار بر گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر شاهرود). جغرافیا و پایداری محیط، ۱۳ (۲)، ۱۹-۳۷. https://doi.org/10.22126/ges.2022.8129.2566
  15. عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمد سعید، فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد. (۱۳۹۰). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روش کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، ۵ (۲)، ۱۵۱-۱۹۸.
  16. عبداللهی، علی. (۱۳۹۱). نقش سواحل مکران در امنیت منطقه و امنیت کشور و راهکارهای استفاده بهینه از این سواحل. همایش ملی توسعه سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران.
  17. علی‌قلی زاده فیروزجایی، ناصر. (۱۳۹۱). ضرورت و اهمیت توسعه گردشگری در سواحل مکران (مطالعه موردی: شهرستان چابهار). همایش ملی توسعه سواحل مکران و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران. https://sid.ir/paper/845095/fa
  18. قوام، سید عبدالعلی. (۱۳۹۷). روابط بین‌الملل: نظریه‌ها و رویکردها. تهران: سمت.
  19. کمالی، یحیی، شیخ‌زاده، صدیقه جوشانی و حسین عسکری، فرزانه. (۱۴۰۰). شناسایی و دسته‌بندی معیارهایی برای تدوین سیاست‌های عمومی. فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، ۹ (۳۴)، ۲۱۰-۲۴۸.
  20. لطفی، حیدر و میرزاجانی، محسن. (۱۳۹۶). نقش و تأثیر سواحل خلیج‌فارس و منطقه مکران در اقتصاد بین‌الملل و تأثیر استراتژیکی آن بر ایران با ارائه یک مدل راهبردی در توسعه اقتصادی و سیاسی. فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، ۸ (۱)، ۵۷-۹۱.
  21. مال‌داری، حسن، متقی، افشین و افشار، حسین. (۱۳۹۴). اقتصاد سیاسی بین‌الملل و اهمیت سواحل مکران در منطقه‌گرایی ایران. فصلنامه علمی - پژوهشی جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، ۵ (۳)، ۸۵-۱۰۱.
  22. مجتهدزاده، پیروز، مرتضایی، شیدا و عزتی، عزت‌الله. (۱۳۹۸). دیپلماسی گردشگری و رونق گردشگری در منطقه مکران (مطالعه موردی: روابط ایران با همسایگان شرقی). فصلنامه علمی - پژوهشی جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، ۹ (۳)، ۵۶۱-۵۸۲.
  23. مطیعی لنگرودی، سید حسن و رضائیه آزادی، مریم. (۱۳۹۲). ارزیابی آثار اقتصاد گردشگری از دیدگاه جامعه میزبان در تفرجگاه بندر ارومیه. فصلنامه فضا و توسعه روستایی، ۲ (۲)، ۷۵-۹۱.
  24. موسوی شفایی، مسعود. (۱۳۸۸). دیپلماسی، ابزار نوین سیاست خارجی در عصر جهانی‌شدن. پژوهش‌نامه سیاست خارجی، ۱۷، ۷۷-۱۰۶.
  25. میرزا صالح، غلامحسین. (۱۳۵۶). مقدمه‌ای بر تاریخ تئوری روابط بین‌الملل. تهران: دانشگاه ملی ایران.
  26. نجاتی، مهدی. (۱۳۹۶). بررسی نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در اقتصاد ایران با استفاده از یک مدل تعادل عمومی. سیاست‌گذاری اقتصادی، 9(۱۸)، 65-100..doi: 10.29252/jep.9.18.65
  27. وایت، برایان. (۱۳۸۳). دیپلماسی در جهانی‌شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین (گردآوری استیو اسمیت و جان بیلیس، ترجمه ابوالقاسم راه چمنی). تهران: ابرار معاصر.
  28. ویسی، هادی. (۱۴۰۲). ضرورت اتخاذ راهبرد دریایی و آمایش سرزمین برای توسعه منطقه مکران (مکران دروازه امید و توسعه پایدار ایران). مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی،13(۴۸)، 206-222. doi: 10.22034/sspp.2023.1989621.3387.
  29. هراتی، جواد و قدرتی، سعید. (۱۳۹۵). بررسی جایگاه حمل‌ونقل دریایی در توسعه مناطق دریایی جنوب: مطالعه موردی سواحل مکران. همایش ملی فرصت‌های کارآفرینی و سرمایه‌گذاری در سواحل مکران ایران.
دوره 1، شماره 3
بهار 1403
صفحه 36-11

  • تاریخ دریافت 12 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 16 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 23 خرداد 1403