خدمات دریایی و بندری

خدمات دریایی و بندری

چالش‌های دیپلماسی زیست‌محیطی در توسعه اقتصاد دریا محور ایران (۱۴۰۳_۱۴۰۰)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
فاطمه دمیرچیلو
دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
اقتصاد دریا محور به‌عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه پایدار، نقشی کلیدی در بهره‌برداری بهینه از منابع دریایی، رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال و تقویت جایگاه ژئوپلیتیکی کشورها ایفا می‌کند. ایران، با دسترسی به آب‌های استراتژیک خلیج‌فارس، دریای عمان و دریای خزر، از ظرفیت‌های بالقوه فراوانی برای توسعه اقتصاد دریا محور برخوردار است. دیپلماسی زیست‌محیطی باهدف مدیریت منابع دریایی، کاهش مخاطرات زیست‌محیطی و ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، یکی از ابزارهای مهم برای دستیابی به توسعه پایدار در این حوزه به شمار می‌رود. در همین راستا سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که دیپلماسی زیست‌محیطی ایران با چه مشکلات و چالش‌هایی در توسعه اقتصاد دریا محور طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳، با تمرکز ویژه بر تحولات و شدت‌گیری چالش‌ها در دوره دولت سیزدهم، مواجه بوده است؟ در پاسخ به سؤال فوق این فرضیه مطرح می‌شود که دیپلماسی زیست‌محیطی ایران در توسعه اقتصاد دریا محور با چالش‌هایی ازجمله تحریم‌های اقتصادی، آلودگی‌های دریایی و تغییرات اقلیمی، کمبود زیرساخت‌های مدیریتی و فقدان همکاری‌های بین‌المللی مواجه بوده است که این چالش‌ها مانع از توسعه پایدار و مؤثر اقتصاد دریا محور شده‌اند. هدف پژوهش حاضر بررسی چالش‌ها و مشکلات دیپلماسی زیست‌محیطی ایران در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ در زمینه توسعه اقتصاد دریا محور است. این تحقیق با استفاده از روش کیفی و با رویکرد تحلیل اسنادی و بررسی منابع کتابخانه‌ای، شامل گزارش‌های رسمی، مقالات علمی و داده‌های توصیفی ثانویه، به‌دنبال شناسایی موانع اصلی پیش‌روی دیپلماسی زیست‌محیطی ایران می‌باشد و درنهایت، سعی دارد تا با تحلیل این موانع از منظر اقتصاد سیاسی محیط‌زیست، راهکارهایی برای توسعه پایدار اقتصاد دریا محور ایران ارائه دهد.
کلیدواژه‌ها
ایران
دیپلماسی زیست‌محیطی
اقتصاد دریامحور
منابع دریایی
توسعه پایدار
اقتصاد سیاسی محیط‌زیست

عنوان مقاله English

Challenges of Environmental Diplomacy in the Development of Iran’s Sea-Based Economy (2021–2024)

نویسنده English

Fatemeh Damirchiloo
PhD student, Middle East Regional Studies Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran, Tehran, Iran
چکیده English

The sea-based economy, as one of the key pillars of sustainable development, plays a crucial role in the optimal utilization of marine resources, economic growth, job creation, and strengthening the geopolitical position of countries. Iran, with access to the strategic waters of the Persian Gulf, the Oman Sea, and the Caspian Sea, has significant potential for developing a sea-based economy. Environmental diplomacy, aimed at managing marine resources, reducing environmental risks, and promoting regional and international cooperation, is one of the critical tools for achieving sustainable development in this area. In this context, the main question of the present study is: What challenges has Iran's environmental diplomacy faced in the development of a sea-based economy during the years 2021 to 2024? In response to this question, the hypothesis is proposed that Iran's environmental diplomacy in the development of a sea-based economy has faced challenges such as economic sanctions, marine pollution and climate change, a lack of management infrastructure, and insufficient international cooperation. These challenges have hindered the sustainable and effective development of a sea-based economy. The aim of this study is to examine the challenges and problems faced by Iran's environmental diplomacy in the development of a sea-based economy during the years 2021 to 2024. Using a quantitative method and collecting data through library research and document analysis, this study seeks to identify the main obstacles to Iran's environmental diplomacy. Finally, it aims to analyze these obstacles and provide solutions for the sustainable development of Iran's sea-based economy

کلیدواژه‌ها English

Iran
Environmental Diplomacy
Sea-Based Economy
Marine Resources
Sustainable Development

  1.  

    1. براتی، ع. ن؛ و اکبرپور، ح. ر. (۱۴۰۳). آسیب شناسی توسعه دریامحور حوزه خلیج‌فارس و دریای مکران با تأکید بر عوامل بیرونی. مجله مطالعات جغرافیایی مناطق ساحلی، دوره ۵، شماره ۱، صفحات ۱۶_۱. DOI:10.22124/GSCAJ.2024.24182.1226
    2. احمدی، ع.، روشن، ر؛ و رضایی، م. (۱۴۰۳). بررسی تجارت فرامرزی استان بوشهر و شرکای تجاری ایران با تاکید بر اقتصاد دریامحور. اقتصاد جدید و تجارت، 19 (2)، 69-98. Doi: 10.30465/jnet.2024.48079.2118

    References

    1. Alavi, A (2019). Logistics integration in the port sector: the case of Iran. University of Tasmania. Thesis. https://doi.org/10.25959/100.00031410.
    2. Brookings Institution. (2023). Environmental Diplomacy and Maritime Strategy in Developing Economies.https://www.brookings.edu/tags/seas-and-strategy.
    3. Bullard, R. D. (1990). Dumping In Dixie: Race, class, and environmental quality. Westview Press.
    4. Carson, R. (1962). Silent spring. Houghton Mifflin.
    5. Caspian Environment Programme (CEP). (2023). Environmental Challenges in the Caspian Sea. Retrieved from caspianenvironment.org.
    6. Convention on Biological Diversity (CBD). (2019). The Role of Iran in Biodiversity Conservation. Retrieved from https://www.cbd.Int.
    7. Czulda R. (2022), Iran's Water Security: An Emerging Challenge. Middle East Policy.; 29: 113–123. https://doi.org/10.1111/mepo.12626.
    8. Gulf Research Center, (2023), GCC-Iran Environmental Relations: Challenges and Opportunities, grc.net.
    9. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Cambridge University Press.
    10. International Maritime Organization (IMO). (2023). Capacity Building in Maritime Management. https://www.imo.org/en/OurWork/ TechnicalCooperation/Pages/Default.aspx.
    11. Kavianirad M., Sadrania H., Fakhredavood S.N., Hamid H. (2022), Water Diplomacy Role in Easing Iran-Iraq Hydropolitical Tensions, Geopolitics Quarterly, 18 (68), pp. 71-93.
    12. Khazali, Majid & Taghavi, Lobat. (2021). An overview of Persian Gulf environmental pollutions. E3S Web of Conferences. 325. 03013. 10.1051/e3sconf/202132503013.
    13. Li, Guo & Zakari, Abdulrasheed & Tawiah, Vincent. (2020). Does environmental diplomacy reduce CO2 emissions? A panel group means analysis. Science of The Total Environment. 722. 137790. 10.1016/j.scitotenv.2020.137790.
    14. Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens III, W. W. (1972). The limits to growth: A report for the Club of Rome's project on the predicament of mankind. Universe Books.
    15. O’Connor, J. (1998). Natural causes: Essays In ecological Marxism. Guilford Press.
    16. Ostrom, E. (2009). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.
    17. Padash, A., Ardestani, M., & Najmeddin, S. (2019). Peace or War? Intelligent Development of Iran Environmental Diplomacy. Environmental Energy and Economic Research, 3(4), 349-368. Doi: 10.22097/eeer.2020.257545.1175.
    18. Paterson, M. (2010). Climate capitalism: Global warming and the transformation of the global economy. Cambridge University Press.
    19. Regional Organization for the Protection of the Marine Environment (ROPME). (2017). Regional Environmental Cooperation in the Gulf. Retrieved from https://www.ropme.org.
    20. Robbins, P. (2020). Political ecology: A critical introduction (3rd). Wiley-Blackwell.
    21. The times, (2024), How Iran’s dark fleet of oil ships smuggles black gold to China. https://www.thetimes.co.uk/article/Iran-oil-transfers-ships-russia-china-sanctions-nsq8mfxkl.
    22. S. Department of the Treasury, (2024), Treasury Intensifies Pressure on Iranian Shadow Fleet, https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy2734?utm_source=chatgpt.com.
    23. S. Department of the Treasury. (2020). U.S. sanctions on Iran. U.S. Treasury. https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy2734.
    24. UNEP, (2024), Working together for the resilience of the Caspian Sea, https://www.unep.org/news-and-stories/speech/working-together-resilience-caspian-sea.
    25. United Nations Environment Programme (UNEP). (2020). The Environmental Challenges in the Middle East and North Africa Region Paper.https://www.unep.org/resources/‌publication/‌environmental‌-‌challenges-middle-east-and-north-africa-region-paper.
    26. United Nations Environment Programme (UNEP). (2022). Pollution in the Persian Gulf and its Environmental Impacts. Retrieved from unep.org.
    27. United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). (2019). UNFCCC Annual Report. Retrieved from https://unfccc.int.
    28. Wallerstein, E. (2004). World-systems theory and the crisis of capitalism. Theory and Society, 33(1), 35-57.
    29. Yeganeh, Y., & Bakhshandeh, E. (2022). Iran’s Model of Water Diplomacy to Promote Cooperation and Prevent Conflict over Transboundary Rivers in Southwest Asia. World Affairs, 185(2), 331-358.Https://Doi.Org/10.1177/00438200221081210.

  • تاریخ دریافت 12 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 13 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 18 فروردین 1403