خدمات دریایی و بندری

خدمات دریایی و بندری

الزامات مدیریت و برنامه ریزی توسعه خدمات دریایی در جزیره قشم از منظر مدل خوشه های دریایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
افشین متقی دستنائی 1
علی کرمی 2
1 استاد تمام جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران
2 دکترای مطالعات اروپا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
هدف این مقاله بررسی الزامات توسعه خدمات دریایی در این جزیره از منظر مدل خوشه های دریایی است. سوال اصلی پژوهش این است که مهم ترین الزامات توسعه خدمات دریایی در جزیره قشم از منظر مدل خوشه های دریایی کدام اند؟ در این پژوهش از روش سوات برای ارزیابی نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدات و نیز شناسایی عوامل داخلی و خارجی موثر بر پیاده سازی مدل خوشه های دریایی برای توسعه خدمات دریایی در جزیره قشم استفاده می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین الزامات پیاده سازی مدل خوشه های دریایی در جزیره عبارت اند از: 1- زیرساخت های پیشرفته 2- استفاده از فناوری(دیجیتالی شدن، اتوماسیون و امنیت سایبری) 3- همکاری و مشارکت ذینفعان(مشارکت های دولتی و خصوصی، مراکز تحقیقاتی و نوآوری و مشارکت در اتحادهای جهانی کشتیرانی)4- نیروی کار ماهر(و برنامه های آموزشی و آموزش ضمن خدمت) 5- پایداری و انطباق با محیط زیست 6- حمایت مالی و سیاسی(سرمایه گذاری و چارچوب‌های قانونی) و 7- ارتباط قوی منطقه ای و جهانی(موقعیت استراتژیک و لجستیکی پیشرفته). نتایج پژوهش نشان می دهد که پیاده سازی این الزامات در جزیره قشم می تواند باعث رشد اقتصادی، تقویت نوآوری و افزایش ارتباطات تجاری منطقه ای و جهانی با محوریت جزیره شود. این مدل رقابت پذیری را ارتقا می دهد و در عین حال به چالش های زیست محیطی و متعادل کردن رشد با اهداف پایداری، حل و فصل تنش های ژئوپلیتیکی که بر جریان تجارت جهانی تأثیر می گذارد.
کلیدواژه‌ها
خدمات دریایی
مدل خوشه های دریایی
فن آوری های نوین دریایی
زیرساخت های پیشرفته

عنوان مقاله English

Management and planning requirements for the development of marine services in Qeshm Island From the perspective of the marine cluster model

نویسندگان English

Afshin Mottaghi Dastenai 1
Ali karami 2
1 Professor of Political Geography, Kharazmi University, Karaj, Iran
2 PhD in European Studies, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The purpose of this article is to examine the requirements for the development of maritime services on this island from the perspective of the maritime cluster model. The main research question is what are the most important requirements for the development of maritime services on Qeshm Island from the perspective of the maritime cluster model? In this study, the SWOT method is used to assess the strengths, weaknesses, opportunities and threats, as well as to identify internal and external factors affecting the implementation of the maritime cluster model for the development of maritime services on Qeshm Island. The research findings show that the most important requirements for implementing the maritime cluster model on the island are: 1- Advanced infrastructure 2- Use of technology (digitalization, automation and cybersecurity) 3- Stakeholder cooperation and participation (public and private partnerships, research and innovation centers and participation in global shipping alliances) 4- Skilled workforce (and training and in-service training programs) 5- Sustainability and adaptation to the environment 6- Financial and political support (investment and legal frameworks) and 7- Strong regional and global connectivity (advanced strategic and logistical position). The research results show that implementing these requirements on Qeshm Island can drive economic growth, foster innovation, and increase regional and global trade connections centered on the island. This model enhances competitiveness while addressing environmental challenges, balancing growth with sustainability goals, and resolving geopolitical tensions that affect global trade flows.

کلیدواژه‌ها English

Maritime Services
Maritime Clusters Model
Modern Maritime Technologies
Advanced Infrastructure
  1. احمدی پور، زهرا (1402)، اقتصاد آبی پایدار با محوریت شکل‌گیری خوشه‌های دریایی، دومین همایش بین‌المللی و چهارمین همایش ملی توسعه پایدار دریا محور، خرمشهر،https://civilica.com/doc/1972633
  2. بایسته، حامد (1398)، تأثیر توسعه خوشه‌های صنعتی ساحلی بر حفظ جمعیت و امنیت ملی: نگرشی ویژه بر نقش توسعه بندرها در صنعت صیادی، پدافند غیرعامل،10(2)، 73-81.
  3. بختیاری نژاد، رضا و توفیق حسین زاده (1403)، ماهیت و الزامات اقتصاد دریامحور در ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، https://rc.majlis.ir. آخرین بازدید؛ 3 دی ماه 1403
  4. سازمان بنادر و دریانوردی (1403)، بنادر ایران، https://www.pmo.ir: تاریخ آخرین بازدید: 3 دیماه 1403
  5. صاحب کار، سیدمحمد و علی یقطین (1383). ایجاد خوشه صنایع دریایی: راهکاری ضروری در جهت ساماندهی صنایع دریایی. همایش ملی صنایع دریایی ایران. https://sid.ir/paper/814769/fa
  6. صفایی، علی‌اکبر (1402)، چالش‌ها، فرصت‌ها و افق‌های توسعه دریامحور در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه سیاست کلان؛ ویژه سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، سال یازدهم، شماره دوازدهم، صص ۸۱-۷۱
  7. کمیسیون زیربنایی و تولیدی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام (1402)، مسیر طی شده برای تدوین سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، فصلنامه سیاست کلان؛ ویژه سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، سال یازدهم، شماره دوازدهم، صص ۱۱۱-۸۳.
  8. گودرزی، مجتبی و مهدی شعبانی (1400)، شناسایی آنومالی در ترافیک دریایی بر اساس داده‌های مکانی- زمانی سیستم شناسایی خودکار (AIS)، مهندسی سیستم و بهره‌وری، 1(1)، 73-97.
  9. مایلز، پیتر. ب.(1402)، خوشه‌های دریایی و اقتصاد اقیانوسی رویکردی یکپارچه به مدیریت فضای دریایی و ساحلی، ترجمه غلامرضا عماد، مصباح سایبانی و حمید زراعتگر، تهران: دانشگاه صنعتی امیر‌کبیر (پلی تکنیک تهران)، مرکز نشر

 

References

  1. Acs, Z.J., Braunerhjelm, P., Audretsch, D.B. et al. The knowledge spillover theory of entrepreneurship. Small Bus Econ 32, 15–30 (2009). https://doi.org/10.1007/s11187-008-9157-3
  2. Adkins, D. (2021) The Governance of Maritime Clusters and the Impact on Sustainable Development and Social Capital. Thesis. University of Plymouth. Retrieved from https://pearl.plymouth.ac.uk/pbs-theses/257
  3. Asheim, Björn & Oughton, Christine & Lawton Smith, Helen. (2011). Regional Innovation Systems: Theory, Empirics and Policy. Regional Studies. 875-891. 10.1080/00343404.2011.596701.
  4. Bahgat, Gawdat, 'The Emerging Energy Landscape Economic and Strategic Implications', in Kristian Coates Ulrichsen (ed.), The Changing Security Dynamics of the Persian Gulf (2018; online edn, Oxford Academic, 21 Feb. 2019), https://doi.org/10.1093/oso/9780190877385.003.0004, accessed 23 Dec. 2024.
  5. Benamara, H., Hoffmann, J., Youssef, F. (2019). Maritime Transport: The Sustainability Imperative. In: Psaraftis, H. (eds) Sustainable Shipping. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-04330-8_1
  6. Benito, Gabriel & Berger, Eivind & Forest, Morten & Shum, Jonas. (2003). A cluster analysis of the maritime sector in Norway. International Journal of Transport Management. 1. 203-215. 10.1016/j.ijtm.2003.12.001.
  7. Bosworth, William. (2015). Geological Evolution of the Red Sea: Historical Background, Review and Synthesis. 10.1007/978-3-662-45201-1_3.
  8. Cai, Yuzhuo & Amaral, Marcelo. (2021). The Triple Helix Model and the Future of Innovation: A Reflection on the Triple Helix Research Agenda. Triple Helix. 8. 217-229. 10.1163/21971927-12340004.
  9. Doloreux, D. (2017). What is a maritime cluster?, Marine Policy, Volume 83, pp. 215-220, https://doi.org/10.1016/j.marpol.2017.06.006. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0308597X17303470)
  10. Ettekal, Andrea & Mahoney, Joseph. (2017). Ecological Systems Theory. 10.4135/9781483385198.n94.
  11. Fahim, P. B.M. de Sotomayor, M. M. D. U. A,. Rezaei, J. van Binsbergen, A., Nijdam, M. Tavasszy, L. (2021). On the evolution of maritime ports towards the Physical Internet, Futures, Volume 134, pp. 102834, https://doi.org/10.1016/j.futures.2021.102834}, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016328721001440},
  12. Fujita, Masahisa & Thisse, Jacques-Francois. (1996). The Economics of Agglomeration. 10.1017/CBO9780511805660.
  13. Gujar, G.C., Ng, A.K.Y. (2023). Maritime Clusters. In: Blue Economy and Smart Sea Transport Systems. SpringerBriefs in Geography. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-21634-3_7
  14. Gurel, Emet. (2017). SWOT Analysis: A theoretical review. Journal of International Social Research. 10. 994-1006. 10.17719/jisr.2017.1832.
  15. Han, Chul-hwan. (2006). Comparative Analysis of World's Major Maritime Clusters. The Journal of Maritime Business. https://www.researchgate.net/publication/267868539_Comparative_Analysis_of_World's_Major_Maritime_Clusters
  16. Ketels, Christian. (2006). Michael Porter’s Competitiveness Framework—Recent Learnings and New Research Priorities. Journal of Industry, Competition and Trade. 6. 115-136. 10.1007/s10842-006-9474-7.
  17. Lam, J.S. (2011). Analysis on Development Interplay between Port and Maritime Cluster, Singapore Management University, https://www.coursehero.com/file/94561275/Reading-T11-Lam-and-Zhang-Analysis-on-Development-Interplay-between-Port-and-Maritime-Clusterpdf/
  18. Lee, P.T.-W., Lam, J.S.L., Lin, C.-W., Hu, K.-C. and Cheong, I. (2018), "Developing the fifth generation port concept model: an empirical test", The International Journal of Logistics Management, Vol. 29 No. 3, pp. 1098-1120. https://doi.org/10.1108/IJLM-10-2016-0239
  19. Li, M., & Luo, M. (2020). Review of existing studies on maritime clusters. Maritime Policy & Management, 48(6), 795–810. https://doi.org/10.1080/03088839.2020.1802786
  20. Li, W. & Bai, X. & Yang, D. & Hou, Y. (2023). Maritime connectivity, transport infrastructure expansion and economic growth: A global perspective, Transportation Research Part A: Policy and Practice,Volume 170, https://doi.org/10.1016/j.tra.2023.103609.
  21. Notteboom, T., Pallis, A. and Rodrigue, J. (2022) Port Economics, Management and Policy, New York: Routledge, 690 pages / 218 illustrations. ISBN 9780367331559.
  22. Ranjbaran, Mohsen & Zamanzadeh, Seyed Mohammad(2023). The study of geotourism and ecotourism attractions of Qeshm Island in the Persian Gulf, Iran, Geopersia, 13(2): 337-355 DOI: 10.22059/GEOPE.2023.349796.648677
  23. Ratajczak-Mrozek, Milena. (2017). The Network Theory of Companies’ Internationalization—the Importance of Relationships for International Expansion. 10.1007/978-3-319-56511-8_6.
  24. Salvador, R. and Simões, A. and Soares, G. (2016). The economic features, internal structure and strategy of the emerging Portuguese maritime cluster, Ocean & Coastal Management, v. 129, pp. 25-35 https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2016.04.012
  25. Salvador, Regina; Simões, Abel; Soares, Carlos Guedes (2015): Features of the European Maritime Clusters, 55th Congress of the European Regional Science Association: "World Renaissance: Changing roles for people and places", 25-28 August 2015, Lisbon, Portugal, European Regional Science Association (ERSA), Louvain-la-Neuve
  26. Shi, & Wang, Y. Zhuang, H. Li, H. Jiang, H. Xu, D. (2021). Global hierarchy of maritime clusters: Stability and reconstruction, Journal of Transport Geography, Volume 96, https://doi.org/10.1016/‌j.jtrangeo.2021.103205.
  27. Stavroulakis, Peter & Papadimitriou, Stratos & Tsioumas, Vangelis & Koliousis, Ioannis & Riza, Elena & Kontolatou, Erenia. (2019). Strategic competitiveness in maritime clusters. Case Studies on Transport Policy. 8. 10.1016/j.cstp.2019.10.008.
  28. S. Energy Information Administration, International Energy Statistics, 2024, iran, https://www.eia.gov/international/overview/country/‌IRN?utm_source=chatgpt.com, Retrieved on october 10, 2024
  29. UNCTAD (2024) Review of Maritime Transport, Geneva: UNCTAD. https://unctad.org/publication/review-maritime-transport-2021#:~:text=Over%2080%25%20of%20the%20volume%20of%20international%20trade,an%20UNCTAD%20flagship%20report%2C%20published%20annually%20since%201968.
  30. Viederytė, Rasa. (2013). Maritime Cluster Organizations: Enhancing Role of Maritime Industry Development. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 10.1016/j.sbspro.2013.06.487.
  31. Weintrit, Adam. (2020). Initial Description of Pilotage and Tug Services in the Context of e-Navigation. Journal of Marine Science and Engineering. 116. 10.3390/jmse8020116.
  32. Wirick, G., & Brem, M. (2013). United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). In The Canadian Encyclopedia. Retrieved from https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/united-nations-conference-on-trade-and-development-unctad
  33. Xin, Haizhou Jiang, Huan Li, Dong Xu, (2020). Maritime cluster research: Evolutionary classification and future development, Transportation Research Part A: Policy and Practice, Volume 133, pp. 237-254, https://doi.org/10.1016/j.tra.2020.01.015. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0965856418306670
  34. Yang, D. & Li, C. & Li, L. & hung Lai, K. Lun,V. Y.H. (2022). Maritime cluster relatedness and policy implications, Transport Policy, Volume 128, pp. 76-88. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2022.09.017. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0967070X22002591
  35. Zhang, W., & Lam, J. S. L. (2013). Maritime cluster evolution based on symbiosis theory and Lotka–Volterra model. Maritime Policy & Management, 40(2), 161‑176. https://hdl.handle.net/10356/100315 https://doi.org/10.1080/03088839.2012.757375
خدمات دریایی و بندری
دوره 1، شماره 4
تابستان 1403
صفحه 135-91

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 13 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 20 خرداد 1403